SSeladon lub celadon - jap. seiji, chin. trad. ??, chin. upr. ??, pinyin q?ngcí, rodzaj ceramiki o charakterystycznej seledynowoniebieskiej lub żółtawej barwie, nadawanej przez pokrycie naczyń specjalnym szkliwem o tej samej nazwie, zawierającym tlenek żelaza; początkowo ceramikę taką wytwarzano w Chinach, później także w Korei i Japonii.

Ceramika ta produkowana była w wytwórni Longquan w prowincji Zhejiang od IX wieku. Wśród wyrobów najczęściej znajdowały się czarki i naczynia z wykonaną podszkliwnie dekoracją reliefową, wytłaczaną, rzeźbioną o wzorach przedstawiających motywy kwiatowe lub zwierzęce. Celem przyświecającym twórcom celadonu było stworzenie taniej imitacji drogiego nefrytu.

Dzięki swojej ścisłej strukturze i grubym ściankom wyroby z celadonu używane były do transportu morskiego i dotarły do odległych zakątków świata, m.in. do Egiptu i Konstantynopola. Świadectwem rozpowszechnienia celadonu jest jego pierwotna nazwa, martabani, pochodząca od birmańskiego portu Martaban.

Nazwa celadonu wywodzi się prawdopodobnie od imienia sułtana Saladyna panującego w XII w., który posiadał chińską kolekcję tej ceramiki, lub od koloru szaty Celadona, bohatera siedemnastowiecznego romansu pasterskiego Honoré d?Urfé.

Od nazwy ceramiki pochodzi nazwa jej koloru, seledynowego.

Bibliografia: Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.


Czy wiesz...

Wwazy bucchero - wyrób ceramiczny o silnie połyskliwej powierzchni, produkowany przez Etrusków w pierwszej połowie VII wieku z czarnej gliny. Lepione ręcznie lub modelowane na kole, przybierały skomplikowane formy, wzbogacone ostrym rozczłonkowaniem kształtu i dekoracją plastyczną. Swój kolor zawdzięczają związkom manganu i delikatnie sproszkowanym substancjom organicznym, dodawanym do gliny.